Spis treści:
- Przygotowanie gleby pod zimowe warzywniki
- Czosnek ozimy i cebula z dymki
- Marchew, pietruszka i koper
- Szpinak, sałata zimowa i roszponka
- Zestawienie warzyw ozimych i terminów uprawy
Przygotowanie gleby pod zimowe warzywniki
Zanim przystąpimy do siewu, konieczne jest odpowiednie przygotowanie stanowiska. Grządki należy zlokalizować w miejscu ciepłym, osłoniętym od wiatru i dobrze nasłonecznionym. Ziemia powinna być żyzna, lekka i próchnicza, o dobrej strukturze i szybkim nagrzewaniu się wiosną. Warto też zaplanować warzywnik w jednym miejscu, co ułatwi ewentualne osłanianie młodych roślin przed przymrozkami.
Przed siewem należy:
- Usunąć chwasty i kamienie.
- Uprzątnąć resztki po wcześniejszych uprawach.
- Przekopać glebę minimum 4 tygodnie po zastosowaniu nawozów zielonych.
- Na 3 tygodnie przed wysiewem zasilić ją kompostem lub nawozami potasowo-fosforowymi.
Więcej informacji o przygotowaniu gleby znajdziesz w artykule o rodzajach gruntu, który opisuje wpływ podłoża na rozwój roślin i plonowanie.
Czosnek ozimy i cebula z dymki
Czosnek ozimy, sadzimy od połowy października do połowy listopada. Ząbki umieszcza się w glebie na głębokość 5–8 cm, w rozstawie 30–40 x 6–10 cm. Na 10 m² powierzchni potrzeba od 0,3 do 1 kg materiału sadzeniowego. Czosnek dobrze zimuje bez przykrycia i wiosną zaczyna wegetację już przy 3–5°C. Zbiór przypada na lipiec. Polecane odmiany to Harnaś, Orkan, Arkus i Huzar.
Cebulę z dymki, sadzimy do końca października, najlepiej po warzywach uprawianych na oborniku. Dymki o średnicy 2–2,5 cm sadzi się w rozstawie 20 x 5 cm, tak by wierzchołek znajdował się 3–4 cm pod powierzchnią ziemi. Odmiany polecane na zimę to Czerniakowska, Rawska, Żytawska i Fiesta.
Warto pamiętać, że podobnie jak inne rośliny na zimę, czosnek i cebula, korzystają z naturalnej ochrony gleby i nie wymagają skomplikowanych zabiegów pielęgnacyjnych.
Marchew, pietruszka i koper
Marchew wysiewana pod koniec listopada lub na początku grudnia, daje plon nawet o dwa tygodnie wcześniej niż wiosenna. Nasiona sieje się w rzędach co 20–35 x 3–5 cm. W razie mroźnych, bezśnieżnych zim warto grządki przykryć słomą. Do uprawy, polecane są odmiany Amsterdamska, Kalina, Karo, Nantejska i Lenka.
Pietruszka, podobnie jak marchew, wymaga lekkiej, żyznej ziemi. Nasiona wysiewa się na głębokość 2 cm w rozstawie 25–30 x 3–5 cm. Temperatura kiełkowania wynosi 2–3°C. Najlepszą odmianą ozimą jest Cukrowa.
Koper można wysiewać nawet do końca grudnia, jeśli ziemia nie jest zamarznięta. Siew prowadzi się w rozstawie 20–30 x 2–10 cm. Wiosną kiełkuje w temperaturze 10°C, a zbiór odbywa się po około 50 dniach.
Szpinak, sałata zimowa i roszponka
Szpinak siejemy od września do października, w rozstawie 30–50 x 5–8 cm. Najlepiej zimują rośliny z 3–4 liśćmi właściwymi. Dla ochrony przed mrozem, stosuje się agrowłókninę lub warstwę słomy. W kwietniu, można już zbierać młode liście. Polecane odmiany to Matador, Zimowy Olbrzym, Markiza, Asta i Kasta.
Sałatę zimową wysiewa się na rozsadniku, od sierpnia do połowy września. Rozsadę sadzi się w październiku, w rozstawie 30 x 30 cm. Rośliny muszą się dobrze ukorzenić przed zimą, ale nie powinny wytwarzać dużej masy liści. Wiosenne zbiory są o 10 dni wcześniejsze niż z siewu wiosennego. Popularne odmiany to Nansena, Zina, Mirage i Winter Crop.
Roszponka wysiewana do końca października, plonuje aż do marca. Wysiew w rozstawie 15–20 x 3–5 cm zapewnia zwarty łan. Odmiany Accent, Etampes i Cavallo wykazują wysoką odporność na mróz.
Więcej o pielęgnacji warzyw i ich ochronie przed zimą, znajdziesz w artykule o roślinach, który omawia praktyczne metody wzmacniania roślin ozimych.
Zestawienie warzyw ozimych i terminów uprawy
| Warzywo | Termin siewu / sadzenia | Rozstawa (cm) | Głębokość (cm) | Odmiany polecane | Termin zbioru |
|---|---|---|---|---|---|
| Czosnek ozimy | X–XI | 30–40 x 6–10 | 5–8 | Harnaś, Orkan, Arkus, Huzar | lipiec |
| Cebula z dymki | do X | 20 x 5 | 3–4 | Czerniakowska, Rawska, Fiesta | maj–czerwiec |
| Marchew | XI–XII | 20–35 x 3–5 | 2 | Amsterdamska, Kalina, Lenka | czerwiec |
| Pietruszka | XI | 25–30 x 3–5 | 2 | Cukrowa | czerwiec |
| Koper | XI–XII | 20–30 x 2–10 | 1–2 | wszystkie | kwiecień |
| Szpinak | IX–X | 30–50 x 5–8 | 2–3 | Matador, Asta, Kasta | kwiecień |
| Sałata zimowa | X | 30 x 30 | 2–3 | Nansena, Zina, Mirage | maj |
| Roszponka | do X | 15–20 x 3–5 | 1–2 | Accent, Cavallo | XII–III |
Zimowy siew warzyw, to sposób na wcześniejsze zbiory i efektywne wykorzystanie grządek. Rośliny ozime rosną silniej, lepiej znoszą przymrozki i są mniej narażone na choroby. Dobrze zaplanowany warzywnik, pozwala zyskać nawet 3 tygodnie przewagi wiosną. Warto więc poświęcić nieco czasu jesienią, by wiosną cieszyć się świeżym plonem bez pośpiechu i ryzyka przemarznięcia siewek.
Dodatkowe porady o pielęgnacji, znajdziesz w sekcji dotyczącej regulaminu ROD, gdzie omawiane są zasady organizacji i prac w ogrodach działkowych.